در این مقاله میخوانید:
چرا برخی از روابط زناشویی با چالش مواجه میشوند؟ آیا میتوان با روشی علمی به شناسایی عواملی پرداخت که به حفظ یا پایان این رابطه کمک میکنند؟ دکتر گاتمن به همراه همسرش جولی با هدف پاسخ به این سوالات، تحقیقاتی جامع در زمینه روابط عاشقانه انجام دادند. نتیجه این پژوهش، نظریه زوج درمانی گاتمن است که به زوجها در مدیریت تعارضات و ایجاد ارتباطات سالمتر یاری میرساند. در این مقاله به بررسی زوج درمانی گاتمن، تکنیکها و ویژگیها و کاربردهای آن خواهیم پرداخت.
شروع زوج درمانی گاتمن
تاریخچه زوج درمانی گاتمن به تلاشهای دکتر گاتمن و همسرش جولی گاتمن برمیگردد. گاتمن روانشناس و استاد دانشگاه در واشنگتن است که با ترکیب دانش خود در ریاضیات و آمار با مطالعات عمیق درباره روابط زوجها، بیش از ۴۰ سال را صرف درک علمی عشق و روابط عاشقانه کرد. هدف آنها شناسایی عواملی بود که میتوانند باعث جدایی شوند یا به حفظ روابط کمک کنند و در نهایت منجر به شکلگیری زوج درمانی گاتمن شد.
منظور از زوج درمانی گاتمن چیست؟
برای درک بهتر این موضوع، ابتدا باید به این سوال پاسخ دهیم که زوج درمانی گاتمن چیست؟ این روش در دهه ۱۹۸۰ توسط دکتر جان گاتمن و همسرش، توسعه پیدا کرد. این تکنیک به عنوان یک رویکرد مبتنی بر شواهد طراحی شده تا به زوجین کمک کند که درک عمیقتری از آگاهی، همدلی و ارتباطات خود پیدا کنند. هدف اصلی این نوع درمان، ایجاد روابطی است که منجر به صمیمیت و رشد فردی بیشتری میشوند.
کاربرد زوج درمانی گاتمن چیست؟
روش زوج درمانی گاتمن به زوجها کمک میکند تا با درک عمیقتری از تعارضات خود مواجه شوند. گاتمن در کتاب معروف خود «هفت اصل برای موفقیت در ازدواج» تاکید میکند که همه تعارضات زناشویی به دو دسته تقسیم میشوند؛ مشکلاتی که میتوان حل کرد و مشکلات دائمی که بخشی از زندگی خواهند بود. او میگوید که ۶۹ درصد از این درگیریها دائمی هستند و این نکته در مداخلات درمانی بسیار حائز اهمیت است.
کاربرد زوج درمانی گاتمن برای تمامی زوجها، با هر پیشینه اقتصادی، نژادی یا فرهنگی مناسب است و در آن به مسائل گوناگونی مانند درگیریهای مکرر، ارتباطات ضعیف و فاصله عاطفی پرداخته میشود. حتی زوجهایی که به نظر میرسد درگیریهایشان «طبیعی» است، میتوانند از این رویکرد بهرهمند شوند. هدف اصلی زوج درمانگران با استفاده از این تکنیک، تقویت روابط و ایجاد شیوههای سالمتر برای مواجهه با چالشهای آینده است.
زوج درمانی گاتمن چقدر اثربخش است؟
یکی از جنبههای کلیدی زوج درمانی گاتمن، توانایی تنظیم هیجانات است. زمانی که زوجین میآموزند چگونه هیجانات خود را مدیریت کنند، این مهارت نه تنها به آرامش آنها کمک خواهد کرد، بلکه تنشها و تعارضات زناشویی را نیز کاهش میدهد. به همین دلیل، این رویکرد درمانی به عنوان یک راهحل موفق برای مشکلات از خفیف تا شدید شناخته میشود.
تحقیقات مختلف، از جمله مطالعات بابکوک و همکاران (۲۰۱۳)، برند و همکاران (۲۰۱۲) و گاتمن (۲۰۲۲، ۲۰۲۳)، نشان میدهد که زوج درمانی گاتمن میتواند به کاهش تعارضات زناشویی و افزایش دلبستگی و ثبات هیجانی کمک کند. در مجموع، پاسخ به این سوال که زوج درمانی چیست منجر به درک عمیقتری از این فرآیند و تاثیرات مثبت آن بر روابط زناشویی میشود.
اهداف زوج درمانی گاتمن چیست؟
هر رویکردی در زوج درمانی اهداف خاصی را دنبال میکند و روش گاتمن نیز از این قاعده مستثنی نیست. در ادامه به معرفی اهداف زوج درمانی گاتمن اشاره میشود:
کاهش عواطف منفی در طول تعارض
گاتمن تاکید میکند که برای کاهش عواطف منفی، زوجین باید به پردازش درگیریها و احساسات ناشی از آن بپردازند. این موضوع شامل بیان نیازها، توصیف افکار و تایید احساسات یکدیگر است. همچنین، شناخت عواملی که منجر به تشدید تعارضات میشود، از اهمیت بالایی برخوردار است.
افزایش عواطف مثبت در طول تعارض
برای تحقق این هدف، زوجین باید بتوانند در مورد مسائل مطرح شده به توافق برسند و از عبارات مثبت استفاده کنند. همچنین، نشانههای کلامی و غیرکلامی مانند شوخی و ابراز محبت میتواند به بهتر شدن جو عاطفی کمک کند. استفاده از ابزارهایی مانند کارتهای عاشقانه نیز میتواند در ایجاد درک عمیقتر از احساسات زوجین نسبت به هم موثر باشد.
رشد عواطف مثبت در اوقات بدون تعارض
گاتمن بر این نکته تاکید دارد که با کاهش عواطف منفی، عواطف مثبت بیشتر میشوند. متخصصان به زوجین کمک میکنند تا این احساسات مثبت را به صورت پایدار در زندگی مشترک خود حفظ کنند و به تقویت روابط عاطفی بپردازند.
رفع ناهماهنگیهای فراهیجانی
برای افزایش آگاهی هیجانی، باید ناهماهنگیها شناسایی و برطرف شوند. فراهیجان به معنای درک احساسات فرد نسبت به احساسات خود است. درمانگران زوجین نقش کلیدی و مهمی در شناخت الگوهای هیجانی برای هر فرد دارند و با استفاده از روشهای مختلف، آنها را به خودشناسی و درک عمیقتری از احساساتشان راهنمایی میکنند.
ایجاد یک سیستم معنایی مشترک
برای تجربه زندگی شاد و روابط سالم، زوجین باید یک سیستم معنایی مشترک ایجاد کنند. این امر به معنای توافق بر سر عقاید نیست؛ بلکه توانایی بحث و درک یکدیگر درباره موضوعات مختلف است. فعالیتهایی مانند تفریح، خرید و تحصیل میتوانند به این هدف کمک کنند؛ حتی اگر اختلاف نظرهایی وجود داشته باشند.
نحوه استفاده از تکنیک زوج درمانی گاتمن چگونه است؟
پروتکل مشخصی برای جلسات زوج درمانی گاتمن وجود دارد که شامل تاریخچه رابطه و جزئیات زندگی زناشویی زوجین میشود. در مراحل اولیه، بهترین دکتر مشاوره قبل از ازدواج در تهران یا هر شهر دیگری با استفاده از ابزارهایی مانند پرسشنامهها، میزان صمیمیت، سازگاری و رضایت زناشویی را ارزیابی میکند.
درمانگر به کمک این ارزیابی، نیازها و چالشهای خاص زوجین را شناسایی میکند. زوج درمانی گاتمن معمولا طی چندین جلسه برگزار میشود که تعداد آنها بسته به نیازهای زوجین متفاوت است و میتواند به صورت هفتگی یا دو هفته یک بار برگزار شود.
در این فرآیند، درمانگران از رویکردی یکپارچه استفاده میکنند و تکنیکهایی از روشهای مختلف درمانی را به کار میگیرند. به عنوان مثال، در ابتدا درمانگر با شناختن هر یک از زوجین، فضایی امن ایجاد میکند. این ارتباط نزدیک به آنها کمک میکند تا احساسات و نیازهای خود را شناسایی کرده و به اشتراک بگذارند.
همچنین، بررسی گذشته هر زوج میتواند باعث درک بهتر ترسها و رفتارهای آنها شود و در حل تعارضات قدیمی که بر روابط فعلی تاثیر میگذارند، کمک کند. تمرکز بر راهحلها نیز بخش دیگری از فرآیند درمان است که در آن درمانگر به زوجین کمک میکند تا الگوهای منفی رفتاری را اصلاح و بر جنبههای مثبت رابطه تمرکز کنند.
پروتکل زوج درمانی گاتمن در یک نگاه
به طور کلی پروتکل زوج درمانی دکتر گاتمن برای هر زوج با توجه به مشکلاتی که دارند، متفاوت است. احتمال دارد این جلسات بین 15 تا 25 جلسه طول بکشد. در واقع زوج درمانگری که انتخاب میکنید، بر اساس تجربه و سوابقی که دارد و با توجه به مشکلات شما، تعداد جلسات را تعیین میکند و در صورت نیاز آن را ادامه میدهد. در ادامه 8 جلسه از پروتکل این روش زوج درمانی را با جزئیات آن میبینید:
|
شماره جلسه |
هدف از برگزاری جلسه |
مواردی که ارائه میشوند |
|
اولین جلسه |
ارزیابی، آشنایی و تعیین هدف |
آشنایی زوجین و مشاور و اهداف زوج درمانی گاتمن صورت میگیرد. |
|
دومین جلسه |
بررسی مفاهیم تئوری خانه استوار زندگی مشترک |
زوجین با علایق، آرزوها، دنیای عاطفی و هیجانی یکدیگر آشنا میشوند. |
|
سومین جلسه |
آشنایی با تعارضات زناشویی و بررسی دقیق هر یک |
زوجین با مشکلاتی مانند پرخاشگری که ممکن است در آینده به وجود بیایند، آشنا میشوند و روش تعاملات مثبت مانند قدردانی از یکدیگر را یاد میگیرند. |
|
چهارمین جلسه |
بررسی عوامل فروپاشی روابط زناشویی |
بررسی عوامل مخرب که روابط را به خطر میاندازند و پیامد آنها صورت میگیرد. |
|
پنجمین جلسه |
نحوه داشتن تعاملات مثبت بیشتر با همسر |
زوجین با ضرورت داشتن تعامل مثبت با همسر و روشهای آن آشنا میشوند. |
|
ششمین جلسه |
بررسی زبان و فیزیولوژی بدن در روابط |
زوجین با زبان بدن و تغییرات شرایط بدنی هنگام تعارضات آشنا میشوند و راهکارهای آرامسازی را یاد میگیرند. |
|
هفتمین جلسه |
آموزش راهکارهایی برای ترمیم رابطهها |
بررسی رفتارهای مخرب در روابط زناشویی و راهحل آنها صورت میگیرد. |
|
هشتمین جلسه |
رسیدن به مفهوم مشترک در روابط |
راهحلهایی برای گفتگوی بهتر با همسر و رسیدن به مفاهیم مشترک ارائه میشوند. |
همه چیز درباره برگزاری اولین جلسه زوج درمانی گاتمن
در اولین جلسه زوج درمانی به روش گاتمن، مراحل زیر دنبال میشود:
- در ابتدا پس از جلسه مشترک و صحبت با زوجین، ارزیابی صورت میگیرد. پس از آن، درمانگر مصاحبههای فردی با هر یک از زوجین انجام میدهد. آنها پرسشنامههایی را پر کرده و بازخوردی در مورد رابطه خود دریافت میکنند.
- در این مرحله زوجین و درمانگر درباره تعداد و مدت جلسات آینده تصمیمگیری میکنند.
- در نهایت از مداخلات درمانی برای کمک به زوجین در تقویت روابطشان استفاده میشود. این مداخلات در سه زمینه اصلی دوستی، مدیریت تعارض و ایجاد معنای مشترک طراحی شده است. هدف این است که الگوهای تعارض منفی با تعاملات مثبت جایگزین شده و آسیبهای گذشته ترمیم شوند. همچنین، پیشگیری از بروز دوباره مشکلات رابطه نیز مورد توجه قرار میگیرد.
تکنیک زوج درمانی گاتمن چه ویژگیهایی دارد؟
زوج درمانی گاتمن به عنوان یک رویکرد موثر در بهبود روابط زناشویی شناخته میشود. این روش بر سه حوزه کلیدی تمرکز دارد که به زوجین کمک میکند تا ارتباطات خود را تقویت و چالشها را بهتر مدیریت کنند. در ادامه ویژگیهای اصلی این تکنیک را بیان میکنیم:
- تقویت دوستی: ایجاد و حفظ ارتباط عاطفی قوی بین زوجین.
- مدیریت تعارض: آموزش روشهای موثر برای حل و فصل اختلافات به شیوهای سالم.
- ایجاد معنای مشترک: شناسایی و تعریف اهداف و ارزشهای مشترک برای رابطه.
- جایگزینی الگوهای منفی: کمک به زوجین برای شناسایی و تغییر رفتارهای منفی در تعارضات.
- ترمیم آسیبهای گذشته: فراهم کردن ابزارهایی برای رفع مشکلات و زخمهای عاطفی قدیمی.
بررسی تکنیکهای زوج درمانی گاتمن
با توجه به معیارهای رضایت در یک رابطه، میتوان بررسی کرد که آیا زوجین از رابطه خود راضی هستند یا خیر. برای این منظور درمانگر باید کمک کند تا زوجین با کار روی روابط و بررسی دلایل هر ناراحتی، نسبت به صحبت و رفع مشکل اقدام کنند. بررسی زوج درمانی گاتمن نیز میتواند در این زمینه بسیار موثر باشد. در ادامه برخی از این تکنیکها را مورد بررسی قرار میدهیم:
- از شریک ناراضی خواسته میشود تا احساسات و نگرانیهای خود را به طور واضح بیان کرده و نیازهایش را شفاف سازی کند.
- طرف مقابل تشویق میشود تا با پرسیدن سوالات، درک بهتری از دلایل ناراحتی شریکش پیدا کند.
- پس از آن بررسی میشود که آیا زوجین در ابراز احساسات منفی تفاوتهایی دارند و آیا یکی از آنها راحتتر از دیگری احساساتش را بیان میکند.
- درمانگر به این نکته توجه میکند که آیا یکی از طرفین تجربه خیانت را داشته است؛ به ویژه اگر طرف ناراضی احساس کند که مورد خیانت قرار گرفته است. خیانت میتواند به اشکال مختلفی، چه فیزیکی و چه احساسی بروز کند.
- پس از شناخت تجربیات شریک ناراضی، زوجین به برقراری ارتباطات موثرتر ترغیب میشوند.
- در نهایت، ارزیابی میشود که آیا مشکلات مدیریت تعارض بر شادی زوج ناراضی تاثیرگذار هستند یا خیر. در صورت وجود چنین تاثیری، از ابزارهای مدیریت تعارض گاتمن به شیوهای مناسب استفاده میشود.
تکنیکهای گاتمن برای کاهش تنش میان زوجین
اگر در رابطه خود احساس تنش و ناآرامی میکنید، میتوانید از تکنیکهای زیر برای کاهش این فشارها استفاده کنید:
- تعیین زمان برای خود: فاصلهگیری از یکدیگر و صرف زمان برای خود میتواند به آرامش و کاهش تنش کمک کند.
- حل مشکلات به صورت مشترک: به جای انتقاد از یکدیگر، مشکلات را به عنوان یک تیم بررسی و حل کنید.
- استفاده از شوخی و خنده: شوخی و خنده میتواند جو را سبکتر کرده و تنشها را کاهش دهد.
- تمرینات آرامشبخش: فعالیتهایی مانند مدیتیشن یا یوگا به کاهش استرس و تنش کمک میکنند.
- ابراز محبت: ابراز محبت و قدردانی از یکدیگر میتواند نزدیکی و امنیت را افزایش دهد. حتی یک پیام کوچک یا یادداشت محبتآمیز نیز تاثیر زیادی دارد.
- اجتناب از مقایسه: مقایسه رابطه خود با دیگران میتواند فشار را افزایش دهد.
- تعیین مرزها: مشخص کردن مرزها و احترام به آنها میتواند از بروز تنشهای غیرضروری جلوگیری کند.
- فعالیتهای مشترک: انجام فعالیتهای مشترک مانند ورزش، آشپزی یا تماشای فیلم به تقویت ارتباط و کاهش تنش کمک میکند.
آشنایی با 10 اصل زوج درمانی گاتمن
روش گاتمن از استعارهای به نام «خانه روابط سالم» استفاده میکند که به عنوان یک الگو برای تقویت ارتباطات زوجین طراحی شده است. هدف این ساختار، فراهم کردن ابزاری برای زوجهاست تا بتوانند با بهبود نقاط قوت و رفع نقاط ضعف، ارتباطات خود را عمیقتر و سالمتر کنند. در ادامه 10 اصل زوج درمانی گاتمن را معرفی میکنیم:
1. احترام به تفاوتها
احترام به تفاوتها یکی از نکات کلیدی در ایجاد روابط سالم است. همدلی و درک نیازهای یکدیگر به زوجین کمک میکند تا ترجیحات و دغدغههای همدیگر را بهتر درک کنند. لازم نیست که هر دو طرف در همه موارد به توافق برسند؛ بلکه مهمتر، این است که به نظرات و احساسات یکدیگر گوش دهند و به این تفاوتها احترام بگذارند. این پذیرش، پایهگذار یک رابطه سالم و پایدار است.
2. ابراز محبت
در زوج درمانی گاتمن، ابراز محبت و قدردانی از یکدیگر اهمیت زیادی دارد. هر یک از زوجین باید توانایی شناسایی و قدردانی از ویژگیهای مثبت شریک زندگی خود را داشته باشند. این ابراز محبت، نه تنها احساس نزدیکی را افزایش میدهد، بلکه به تحکیم رابطه کمک خواهد کرد و باعث میشود که هر فرد احساس ارزشمند بودن داشته باشد.
3. حل مشکلات
برای مدیریت تعارضات در یک رابطه، زوجین باید مهارتهای لازم را کسب کنند. این امر شامل شروع مکالمات آرام و منطقی درباره موضوعات حساس و تلاش برای ترمیم آسیبها از طریق گفتگو است. آموزش مهارتهای مذاکره، کنترل خشم و توافقهای دوطرفه نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. با تمرکز بر خوشبختی یکدیگر و پذیرش تفاوتها، میتوان به حل مشکلات به شیوهای مثبت و موثر پرداخت.
4. ساخت نقشههای عشقی
درک عمیق از دنیای درونی همسر یکی از اصول مهم در روش گاتمن است. شناخت هر چه بیشتر احساسات، خواستهها و نیازهای شریک زندگی منجر به صمیمیت بیشتر در رابطه میشود. ایجاد «نقشههای عشقی» به زوجین کمک میکند تا با هم ارتباط عمیقتری برقرار کنند و احساس نزدیکی بیشتری داشته باشند.
5. ابراز علاقه
ابراز علاقه به یکدیگر و شروع مکالمات متنوع، به تقویت رابطه کمک میکند. این رفتارها نشاندهنده توجه به احساسات و نیازهای طرف مقابل است و به هر دو طرف این احساس را میدهد که برای یکدیگر ارزش قائل هستند. به همین دلیل، توجه به این ابراز علاقهها میتواند تاثیر بسزایی بر کیفیت رابطه داشته باشد.
6. مدیریت تضادها
روش گاتمن بر اهمیت مدیریت تعارض به جای حل آن تاکید میکند. درگیریها در هر رابطهای طبیعی هستند و هدف باید بر روی مدیریت سالم این اختلافات متمرکز شود. با یادگیری شیوههای موثر برای مدیریت تعارض، زوجین میتوانند روابط خود را تقویت و از بروز تنشهای غیرضروری جلوگیری کنند.
7. ایجاد معنای مشترک
پیدا کردن معنای مشترک در رابطه به زوجین این امکان را میدهد که داستانها، ارزشها و چشماندازهای خود را شناسایی کنند. این آگاهی مشترک به ایجاد ارتباط عمیقتر و معنادارتر کمک میکند و باعث میشود تا زوجین در مسیر مشترک خود حرکت کنند.
8. تبدیل رویای زندگی به حقیقت
زوجین باید فضایی فراهم کنند که بتوانند در آن با صداقت درباره امیدها، ارزشها و آرزوهای خود صحبت کنند. این گفتگوها به آنها کمک میکند تا به درک بهتری از یکدیگر برسند.
9. اعتماد
اعتماد در یک رابطه زمانی شکل میگیرد که هر فرد احساس کند که شریک زندگیاش به منافع او نیز توجه دارد. این باور که «ما با هم هستیم» باعث ایجاد احساس امنیت و نزدیکی در رابطه میشود و به حفظ اعتماد کمک میکند.
10. تعهد
تعهد به رابطه به معنای این است که هر فرد باور دارد این سفر مشترک ادامهدار است و در هر شرایطی برای بهبود آن تلاش خواهد کرد. قدردانی از ویژگیهای مثبت یکدیگر و تمرکز روی نقاط قوت، به ایجاد یک رابطه پایدار و رضایتبخش کمک میکند.
آیا زوج درمانی گاتمن برای تمام مراجعان کارساز است؟
تکنیک زوج درمانی به روش گاتمن در کشورهای مختلف با موفقیتهای چشمگیری همراه بوده است؛ اما پاسخ به این سوال که آیا این روش برای همه زوجها و در تمامی فرهنگها موثر است، به عوامل متعددی بستگی دارد. این رویکرد بر اساس تحقیقات علمی گستردهای صورت گرفته که در مورد بسیاری از زوجها نتایج مثبتی داشته است. با این حال، در نظر گرفتن تفاوتهای فرهنگی و نیازهای خاص هر زوج برای دستیابی به نتایج مطلوب ضروری است. اگر نمیدانید که آیا این تکنیک برای رفع مشکلات شما کارامد است یا خیر، بهتر است به یک مرکز مشاوره خانواده و یا زوج درمانگر مراجعه کنید تا در این زمینه شما را راهنمایی کنند.
-
با فرهنگهای مختلف سازگاری دارد
روش گاتمن بر پایه پژوهشهای علمی در کشورهای غربی مانند آمریکا، توسعه یافته است. بعضی از تکنیکهای این روش ممکن است با برخی ارزشها و باورهای فرهنگی در جوامع مختلف از جمله ایران، تطابق نداشته باشند. برای مثال در فرهنگهای جمع گرایانه که حفظ حریمهای شخصی و ارتباط غیرمستقیم بیشتر مورد توجه قرار میگیرد، ممکن است ابراز احساسات بهصورت مستقیم با چالشهایی مواجه شود و نیاز به تعدیلات فرهنگی داشته باشد.
-
با موقعیتهای مختلف زوجین منطبق است
موفقیت زوج درمانی گاتمن به عملکرد و تعهد زوجین در فرآیند درمان بستگی دارد. این روش برای زوجهایی که به دنبال بهبود رابطه خود هستند و آمادگی تغییر رفتار خود را دارند، بسیار موثر است؛ اما ممکن است برای زوجهایی که با مسائل پیچیدهتری روبهرو هستند، نیاز به رویکردهای مکمل یا متفاوتی باشد.
در این راستا، مراجعه به یک مرکز مشاوره خوب و شرکت درجلسات مشاوره ازدواج میتواند به عنوان یک گزینه مفید برای درک بهتر نیازها و احساسات زوجین در مراحل اولیه رابطه مطرح شود. اگرچه تکنیک گاتمن در مدیریت تعارضات و تقویت صمیمیت کاربردهای موثری دارد، اما در موارد شدیدتر ممکن است ترکیب آن با دیگر روشهای درمانی ضروری باشد.
-
در نظر گرفتن تفاوت در نحوه اجرا و انتظارات
در برخی فرهنگها و خانوادهها، ممکن است انتظارات از نقشهای جنسیتی و نحوه ارتباط میان همسران متفاوت باشد. به عنوان مثال در برخی جوامع، معمولا مردان تمایل کمتری به شرکت در جلسات درمانی دارند یا ابراز احساسات را نشانهای از ضعف تلقی میکنند.
در چنین شرایطی، روش گاتمن باید با توجه به انتظارات و باورهای فرهنگی تطبیق داده شود تا کارایی بیشتری داشته باشد. درمانگران باید با این تفاوتها آشنا بوده و توانایی لازم برای ارتباط موثر با زوجهای مختلف را داشته باشند.
-
روش گاتمن انعطافپذیری کافی را دارد
یکی از ویژگیهای بارز روش گاتمن، انعطافپذیری آن است. به همین دلیل درمانگران با توجه به نیازهای خاص هر زوج، از تکنیکهای مختلف این روش استفاده میکنند. به عنوان مثال، برخی زوجها ممکن است نیاز بیشتری به مدیریت تعارضات داشته باشند، در حالی که دیگران بر تقویت صمیمیت و ایجاد معنای مشترک تمرکز میکنند. این انعطافپذیری کمک میکند تا روش گاتمن به خوبی با شرایط فرهنگی و نیازهای فردی زوجها سازگار شود.
تکنیک گاتمن در زوج درمانی برای چه زوجهایی مناسب است؟
تکنیک گاتمن در زوج درمانی برای زوجهایی با مشکلات مختلف مانند مشکلات در تنظیم هیجانات یا مسائل جدیتری همچون اعتیاد، خیانت، افسردگی یا سوء استفاده طراحی شده است. این روش میتواند به همه زوجها کمک کند؛ اما انتخاب آن به رویکرد تراپیست نیز بستگی دارد. برخی مشاوران از این روش استفاده میکنند، در حالیکه ممکن است دیگران به رویکردهای متفاوتی روی آورند.
تکنیک زوج درمانی گاتمن برای زوجهایی با مشکلات زیر کاربرد دارد:
- مشکلات جسمی
- چالشهای عاطفی
- تعارض در تعامل با خانواده همسر
- اضطراب در رابطه
- تجربه خیانت یا تروما
- ناآگاهی در فرزندپروری
- شکستهای قبلی در روابط
- مشکلات اقتصادی
- نارضایتی جنسی
- سوء مصرف مواد مخدر یا ماریجوانا و …
استفاده از تکنیک گاتمن برای چه زوجهایی مناسب نیست؟
زوج درمانی گاتمن معمولا برای زوجهایی که با مشکلات خشونت خانگی دست و پنجه نرم میکنند، پیشنهاد نمیشود؛ چرا که این رویکرد به طور خاص برای بهبود روابط طراحی شده و نمیتواند به مسائل جدی مانند خشونت فیزیکی پاسخ دهد.
علاوه بر این، زوجهایی که تمایلی به تغییر و تعهد در رابطه ندارند نیز ممکن است نتوانند از این روش بهرهمند شوند؛ زیرا موفقیت این تکنیک به همکاری و تلاش هر دو طرف بستگی دارد. در نتیجه، این زوجها باید به دنبال روشهای درمانی دیگری باشند که مناسب شرایط خاص آنها است.
از نظر گاتمن چه عواملی منجر به طلاق زوجین میشوند؟
گاتمن چهار رفتار تهاجمی را شناسایی کرده که میتوانند منجر به طلاق زوجین شوند:
- انتقاد: انتقادات مکرر و منفی مانند دیالوگهایی که به نقصهای همسر اشاره دارند، میتواند حس ناکافی بودن را در طرف مقابل ایجاد کند. گاتمن توصیه میکند که قبل از انتقاد، نکات مثبت همسر را بیان کرده و به جای انتقاد، احساسات خود را بگویید.
- حالت تدافعی: این رفتار زمانی بروز میکند که فرد احساس کند همسرش به او حمله میکند و در نتیجه مسئولیت مشکلات را نمیپذیرد. درمانگر به زوجین آموزش میدهد تا بتوانند بخشی از مشکل را بپذیرند و از روحیه دفاعی فاصله بگیرند.
- تحقیر: تحقیر، حتی به طور ناخواسته میتواند فاصله عمیقی بین زوجین ایجاد کند. این رفتار به ویژه برای همسران حساس آسیبزننده است و میتواند به سرد شدن رابطه و در نهایت طلاق منجر شود.
- فرار از موقعیت: قهر کردن و اجتناب از مواجهه با مشکلات به زوجین این پیام را منتقل میکند که مسائل برایشان مهم نیست. این رفتار میتواند به افزایش تعارضات و ایجاد مشکلات عمیقتر در رابطه منجر شود.
توجه به این رفتارها و تلاش برای بهبود آنها میتواند به بهبود روابط و جلوگیری از طلاق کمک کند.
پروتکل زوج درمانی گاتمن برای خیانت در روابط زناشویی
پروتکل زوج درمانی گاتمن برای رسیدگی به خیانت در روابط زناشویی مبنی بر تحقیقات دکتر جان گاتمن و همکارانش است. این پروتکل در مواجه شدن زوجها با مشکل خیانت، پیامدهای آن و تلاش برای بهبود رابطه کمک میکند. مراحل اصلی زوج درمانی گاتمن در زمینه خیانت در روابط زناشویی عبارتند از:
- بیان احساسات: هر دو طرف باید احساسات خود از جمله درد، خشم و سردرگمی را با صداقت بیان کنند و به احساسات یکدیگر گوش دهند.
- ایجاد فضای امن: فراهم کردن فضایی بدون قضاوت و انتقاد که در آن هر طرف بتواند آزادانه صحبت کند، ضروری است.
- تجزیه و تحلیل رفتارها: تجزیه و تحلیل رفتارها شامل بررسی الگوهای منفی در ارتباطات و درک دلایل خیانت است.
- بازسازی اعتماد: تلاش باید برای احیای اعتماد از طریق صداقت و شفافیت در آینده باشد.
- ایجاد ارتباطات مثبت: تقویت پیوند عاطفی با فعالیتهایی که هر دو طرف از آن لذت میبرند.
- تعیین اهداف مشترک: مشخص کردن اهداف مشترک برای آینده و همکاری برای دستیابی به آنها ضروری است.
- پشتیبانی از یکدیگر: حمایت متقابل در روند بهبود رابطه تاثیر زیادی دارد.
کلام آخر
مشکلات زندگی مشترک به سرعت میتوانند به چالشهایی جدی و مشاجرات عمیق تبدیل شوند. لذا این مسائل به توجه ویژه و فوری نیاز خواهند داشت. زوج درمانی گاتمن با ارائه چارچوبی علمی و عملی، به زوجها کمک میکند تا با چالشهای خود روبهرو شوند و روابطشان را بهبود بخشند.
بنابراین، بهرهمندی از مشاوران باتجربه و آشنا به این روش، برای رسیدگی موثر به مسائل زناشویی امری مهم و ضروری است. شما میتوانید به صورت آنلاین یا از طریق راههای ارتباطی دیگر، با مرکز مشاوره دکتر نورشاهی (به روزان) در ارتباط باشید و برای زوج درمانی با تکنیک گاتمن، نوبت بگیرید.
مشاوران باتجربه این کلینیک روانشناسی بعد از ارزیابی وضعیت هر یک از زوجین، بهترین روش را برای بهبود مشکلات انتخاب میکنند. همچنین میتوانید سوالات خود را در بخش نظرات همین صفحه بنویسید تا مشاوران ما در اسرع وقت شما را راهنمایی کنند. تراپیست
بدون دیدگاه